Bab 7 · Usaha ke Arah Kemerdekaan

Subtopik 7.5

Penubuhan Parti Politik

Subtopik ini menerangkan bagaimana penubuhan parti politik selepas Perang Dunia Kedua membantu memperkukuh perjuangan kemerdekaan, serta bagaimana kerjasama politik antara kaum akhirnya menjadi asas kepada pembinaan negara yang stabil dan berdaulat.

Warna kata kunci

Tokoh / Pemimpin Masa / Tahun Tempat / Negeri Peristiwa / Proses Politik Idea / Gerakan Pertubuhan / Parti Istilah Penting Kemerdekaan / Dokumen / Dasar

Kembali ke Bab 7 Mula baca

Ringkasan 7.5

Selepas Perang Dunia Kedua, banyak parti politik ditubuhkan hasil perkembangan nasionalisme dan keinginan membebaskan tanah air daripada penjajahan.

Walaupun banyak parti bermula dengan asas kaum atau wilayah, kebanyakannya menuju kepada matlamat yang sama, iaitu mencapai kemerdekaan dan membina negara yang berdaulat.

Perkembangan ini akhirnya mendorong kerjasama politik antara parti dan antara kaum, yang menjadi asas penting kepada perjuangan kemerdekaan negara.

Soalan Utama

Bagaimanakah penubuhan parti politik membantu perjuangan kemerdekaan negara kita?

Penubuhan parti politik membantu perjuangan kemerdekaan dengan menyedarkan rakyat tentang kepentingan organisasi politik, membela kepentingan masyarakat, dan menyatukan tenaga rakyat dalam menuntut kebebasan daripada penjajah.

Walaupun banyak parti bermula dengan pendekatan berbeza, perkembangan ini akhirnya membawa kepada kerjasama politik yang lebih matang dan memperkukuh perjuangan ke arah kemerdekaan.

Fokus 7.5

Parti politik memperkukuh perjuangan merdeka. Tiga perkara:

Kemunculan Parti Politik Selepas Perang Dunia Kedua

Kerjasama Politik ke Arah Kemerdekaan

Rumusan Besar Bab 7

Bahagian Pertama

Kemunculan Parti Politik Selepas Perang Dunia Kedua

Selepas Perang Dunia Kedua, pelbagai parti politik muncul di Tanah Melayu, Sarawak dan Sabah.
Ada parti yang berasaskan kaum, ada juga yang bersifat pelbagai kaum. Walaupun matlamat mereka berbeza dari segi pendekatan, kebanyakannya menuju kepada satu matlamat utama, iaitu membebaskan tanah air daripada penjajah dan membina negara yang merdeka serta berdaulat.

Oktober 1945

Pemimpin:

Dr. Burhanuddin al-Helmi

Ishak Haji Muhammad

Ahmad Boestamam

Perjuangan:

melahirkan kesedaran politik dalam kalangan orang Melayu

menekankan perpaduan antara penduduk berbilang kaum

mencapai kemerdekaan dan memperjuangkan Melayu Raya

1946

Pemimpin:

Abang Haji Zaini

Abang Haji Openg

Datu Patinggi Abang Haji Abdillah

Perjuangan:

memupuk kesetiaan dan perpaduan kaum di Sarawak

menentang penyerahan Sarawak kepada British

penjenamaan semula Persatuan Melayu Sarawak (PMS) yang diharamkan semasa pendudukan Jepun

Februari 1946

Pemimpin:

Ahmad Boestamam

Perjuangan:

menggembleng tenaga pemuda sebagai penggerak perubahan politik

menggunakan slogan “Merdeka dengan Darah” untuk memperjuangkan kemerdekaan

Mac 1946

Pemimpin:

Mohamad Sirat Yaman

Awang Rambli

Rosli Dhoby

Morshidi Sidek

Perjuangan:

menentang penjajahan British

menuntut kemerdekaan Sarawak

Mei 1946

Pemimpin:

Dato’ Onn Jaafar

Tunku Abdul Rahman

Perjuangan:

menentang Malayan Union

bekerjasama dengan kaum lain untuk mencapai kemerdekaan

Jun 1946

Pemimpin:

Tengku Noordin

Zakaria Gunn

Perjuangan:

meningkatkan kemajuan dalam bidang sosioekonomi

menuntut supaya Sabah dimerdekakan daripada pentadbiran British

Ogos 1946

Pemimpin:

John Thivy

K.L. Devasar

Perjuangan:

menjaga kepentingan orang India di Tanah Melayu

memperjuangkan kemajuan politik bersama-sama kaum lain

Disember 1946

Jesselton dan Labuan

Pemimpin:

Mandur Syarif

Imam Suhaili Yaakub

Pengiran Ahmad

Perjuangan:

menyatukan anak negeri dan bekerjasama memperbaik keadaan ekonomi dan politik

menuntut keadilan daripada pentadbiran British

Jun 1947

Pemimpin:

Abang Mohd. Kassim Taha

Ahmad Zaidi Adruce

Perjuangan:

memperjuangkan kepentingan penduduk bumiputera ke arah berkerajaan sendiri

menentang penyerahan Sarawak kepada British

Februari 1949

Pemimpin:

Tan Cheng Lock

Yong Shook Lin

H.S. Lee

Perjuangan:

memelihara kepentingan kaum Cina

bekerjasama menentang komunis di Tanah Melayu

September 1951

Pemimpin:

Dato’ Onn Jaafar

Tan Cheng Lock

Perjuangan:

menyatukan rakyat pelbagai kaum di Tanah Melayu

menjadikan kerjasama kaum sebagai dasar penting untuk mencapai kemerdekaan

November 1951

Pemimpin:

Haji Ahmad Fuad Hassan

Dr. Burhanuddin al-Helmi

Perjuangan:

memperjuangkan kemerdekaan penuh bagi Tanah Melayu

memperjuangkan penyatuan pentadbiran Islam di negeri Melayu

Januari 1953

Pemimpin:

Dr. S. Kanapathippilai

D.R. Seenivasagam

Perjuangan:

memperjuangkan hak yang sama untuk semua kaum

memperjuangkan keadilan sosioekonomi berasaskan demokrasi berparlimen

Februari 1954

Pemimpin:

Dato’ Onn Jaafar

Dato’ Hamzah Abdullah

Heah Joo Seang

E.E.C. Thuraisingham

P. Ramani

Perjuangan:

menuntut kemerdekaan dengan kerjasama semua kaum

membentuk satu parti bagi semua rakyat untuk membina negara Tanah Melayu

Ciri Umum Penubuhan Parti Politik

kebanyakan parti politik berasaskan kaum dari segi aspirasi dan keahlian

ditubuhkan untuk memperjuangkan kepentingan kaum masing-masing

terdapat juga usaha menubuhkan parti pelbagai kaum

membentuk parti bercorak kebangsaan

Penubuhan parti politik membuktikan bahawa rakyat semakin sedar akan pentingnya:

organisasi politik

permuafakatan

kesederhanaan dalam perjuangan

demi memastikan keharmonian masyarakat dan kestabilan politik negara.

Bahagian Kedua

Kerjasama Politik ke Arah Kemerdekaan

Gerakan politik mencapai kematangan apabila wujud kerjasama antara kaum mulai pertengahan 1940-an.
Sebelum kerjasama parti politik yang lebih tersusun terbentuk, telah wujud beberapa pakatan penting yang menjadi perintis kepada kerjasama kaum dalam perjuangan kemerdekaan.

Disember 1947

Pusat Tenaga Rakyat (PUTERA) dipimpin oleh:

Dr. Burhanuddin al-Helmi

All Malaya Council of Joint Action (AMCJA) diketuai oleh:

Tan Cheng Lock

Kedua-dua pertubuhan ini bergabung untuk:

memupuk kerjasama politik antara kaum

melahirkan Manifesto Perlembagaan Rakyat sebagai alternatif pembinaan negara bangsa merdeka

Manifesto ini mencadangkan:

pemerintahan sendiri

pembentukan Dewan Perundangan

penerimaan satu kewarganegaraan

Februari 1954

Persidangan ini diketuai oleh:

Dato’ Panglima Bukit Gantang

Menteri Besar Perak

Dato’ Abdul Wahab Abdul Aziz

Tujuannya ialah membincangkan langkah untuk membentuk:

gabungan parti politik kebangsaan Tanah Melayu yang bersatu

Persidangan ini disertai oleh:

Independence of Malayan Party (IMP)

Malayan Indian Congress (MIC)

Persatuan Ceylonese Malaya

Persatuan Eurasian Malaya

Tuntutan utama persidangan ini ialah:

mengadakan pilihan raya Persekutuan

Ogos 1954

Konvensyen ini dianjurkan oleh:

UMNO di bawah pimpinan Tunku Abdul Rahman

MCA di bawah pimpinan Tan Cheng Lock

Konvensyen ini membincangkan:

usaha ke arah kemerdekaan

masa depan Tanah Melayu

Konvensyen ini turut dihadiri oleh:

Parti Islam Se-Tanah Melayu (PAS)

Persetiaan Melayu Kelantan

Persatuan Melayu Semenanjung

Hasil konvensyen:

meluluskan resolusi mendesak British mengadakan pilihan raya Persekutuan

Glosari

Konvensyen

persidangan anggota pertubuhan politik untuk membincangkan sesuatu perkara

Oktober 1954

MIC menyertai UMNO dan MCA untuk membentuk:

Parti Perikatan

Penyertaan MIC melengkapkan kerjasama tiga kaum terbesar di Tanah Melayu, iaitu:

Melayu

Cina

India

Parti ini memilih:

kapal layar sebagai logo

Logo ini melambangkan:

kesediaan menempuh cabaran

ketabahan menghadapi rintangan

tekad mencapai kemerdekaan negara

Kesimpulan

penubuhan parti politik selepas Perang Dunia Kedua menunjukkan rakyat semakin sedar akan pentingnya organisasi politik dalam perjuangan kemerdekaan

walaupun banyak parti ditubuhkan atas dasar kaum, perkembangan ini akhirnya mendorong pemimpin untuk bekerjasama dan bertolak ansur

kerjasama politik antara kaum menjadi asas penting ke arah kemerdekaan dan kehidupan yang rukun serta damai

Penubuhan parti politik membantu menyusun perjuangan rakyat dengan lebih teratur dan matang, seterusnya membuka jalan kepada kerjasama politik yang lebih luas.

Kematangan politik, permuafakatan dan kesediaan berkongsi kepentingan inilah yang menjadi landasan penting kepada kemerdekaan negara kita.

Rumusan Besar Bab 7

Usaha ke arah kemerdekaan menekankan kepentingan:

kerjasama antara kaum

pembentukan identiti kebangsaan

persediaan ke arah berkerajaan sendiri

Pelbagai langkah telah diambil untuk memastikan rakyat tempatan mampu mentadbir negara sendiri, antaranya melalui:

Jawatankuasa Hubungan Antara Kaum

Sistem Ahli

pembentukan sistem pendidikan kebangsaan

kerjasama antara parti politik

Dasar bekerjasama dan permuafakatan antara kaum dicapai melalui:

toleransi

perundingan

kesediaan berkongsi kepentingan

Semua ini penting untuk mewujudkan:

keadaan harmoni

muhibah

kestabilan negara dalam kalangan masyarakat berbilang kaum

Kegigihan dan kebijaksanaan pemimpin terdahulu dalam membina asas kerjasama politik, ekonomi dan sosial wajar dihargai kerana menjadi landasan penting kepada kemerdekaan negara kita.

Kembali: 7.4 Kembali ke Bab 7