Tokoh / Pemimpin
Masa / Tarikh
Tempat / Negeri
Peristiwa / Konflik
Pertubuhan / Parti
Gerakan / Fahaman
Perjanjian / Dokumen
Istilah / Konsep
Bab 8 · Pilihan Raya
Subtopik 8.2
Proses Pilihan Raya Umum Pertama
Subtopik ini menerangkan bagaimana Pilihan Raya Umum Pertama dijalankan di Persekutuan Tanah Melayu, bermula daripada rundingan sebelum pilihan raya, proses pelaksanaan lapan peringkat pada 1955, sehingga keputusan penuh dan pilihan raya awal di Sarawak dan Sabah yang membuka jalan ke arah kemerdekaan.
Ringkasan 8.2
Pilihan Raya Umum Pertama diadakan sebagai langkah penting ke arah berkerajaan sendiri dan kemerdekaan, selepas Raja-raja Melayu bersetuju mengadakan pilihan raya untuk memilih anggota Majlis Perundangan Persekutuan (MPP).
Sebelum pilihan raya, Tunku Abdul Rahman merundingkan bilangan anggota MPP yang dipilih dengan kerajaan British, termasuk rombongan ke London pada 1954.
Pilihan raya diadakan pada 27 Julai 1955; Parti Perikatan menang 51 daripada 52 kerusi, membuktikan sokongan rakyat terhadap kerjasama antara kaum.
Soalan UtamaBagaimanakah proses Pilihan Raya Umum Pertama dijalankan di Persekutuan Tanah Melayu?
Raja-raja Melayu bersetuju mengadakan pilihan raya untuk memilih anggota Majlis Perundangan Persekutuan (MPP), manakala pengisytiharan pilihan raya dibuat oleh Sir Donald MacGillivray.
Prosesnya melibatkan beberapa peringkat utama, daripada rundingan awal, pelaksanaan lapan peringkat, hinggalah pengumuman keputusan.
Fokus 8.2Proses Pilihan Raya Umum Pertama melibatkan rundingan, pelaksanaan dan keputusan. Empat bahagian:
Rundingan Sebelum Pilihan Raya Umum 
Proses Pilihan Raya Majlis Perundangan Persekutuan 1955 
Keputusan Pilihan Raya Majlis Perundangan Persekutuan 1955 
Pilihan Raya Awal di Sarawak dan Sabah 
Bahagian Pertama
Rundingan Sebelum Pilihan Raya Umum
Sebelum pilihan raya diadakan, beberapa isu penting perlu dipersetujui, terutama mengenai bilangan anggota Majlis Perundangan Persekutuan (MPP).
Pada 1 Februari 1954, Jawatankuasa Pilihan Raya ditubuhkan dengan keanggotaan seramai 46 orang ahli.
Tugas jawatankuasa ini ialah mengkaji hal ehwal pilihan raya dan mengemukakan cadangan berkaitan pilihan raya, iaitu dua bentuk susunan MPP: Bentuk A dan Bentuk B.
Bentuk A
Pilihan Raya Persekutuan hendaklah diadakan tidak lewat daripada November 1954.
Bentuk B
Tiada tarikh atau tempoh tertentu ditetapkan untuk Pilihan Raya Persekutuan.
Tunku Abdul Rahman dan Parti Perikatan memilih Bentuk A, manakala Jawatankuasa Pilihan Raya memilih Bentuk B — perbezaan pendirian inilah yang membawa kepada rundingan seterusnya di London.
Pada 21 April 1954, Tunku Abdul Rahman berangkat ke London bersama Tan Cheng Lock dan T.H. Tan, kemudian disertai oleh Dato' Abdul Razak Hussein.
Tujuan rundingan: menuntut supaya 3/5 (tiga perlima) daripada anggota MPP dipilih melalui pilihan raya.
Dengan bantuan Lord Ogmore, Tunku berjaya bertemu ahli Parlimen daripada beberapa parti British:
Parti Buruh British Parti Konservatif Parti Liberal
Tunku juga menggunakan akhbar British untuk menjelaskan hasrat rakyat Tanah Melayu kepada rakyat British dan ahli Parlimen British.
Pada 14 Mei 1954, Tunku berjaya mengadakan rundingan dengan Oliver Lyttelton, Setiausaha Tanah Jajahan British.
Namun begitu, rundingan masih gagal mendapatkan persetujuan supaya 3/5 ahli MPP dipilih melalui pilihan raya.
Walaupun gagal, rombongan tersebut tetap disambut dengan meriah apabila pulang ke Tanah Melayu.
Akhirnya satu persetujuan berjaya dicapai antara kerajaan British dan Parti Perikatan yang diwakili oleh Tunku Abdul Rahman: bilangan anggota MPP yang dipilih melalui pilihan raya ialah 52 orang.
Oleh sebab persetujuan hanya dicapai pada awal Julai 1954, Pilihan Raya Persekutuan hanya dapat diadakan pada 1955.
Pada 18–19 Ogos 1954, Rang Undang-Undang Pilihan Raya Persekutuan Tanah Melayu diluluskan, membolehkan Pilihan Raya Persekutuan diadakan sebagai langkah awal menuju kemerdekaan.
Info Sebelum pilihan raya diadakan, anggota Majlis Perundangan Persekutuan (MPP) dilantik oleh Pesuruhjaya Tinggi British, yang menjemput wakil daripada:
parti politik
pertubuhan kaum
badan pekerja
badan perniagaan
badan perusahaan
Info Sejarah: Selendang Merah yang Menggerakkan Semangat Rakyat Pada 1954, ketika Tunku Abdul Rahman dan rombongannya memerlukan dana untuk berangkat ke London bagi mengadakan rundingan dengan pihak British, satu majlis kutipan derma telah diadakan.
Siti Rahmah Kassim, seorang wanita muda berusia 23 tahun, tampil ke hadapan lalu menanggalkan gelang emas yang dipakainya dan menyerahkannya kepada Tunku untuk membiayai perjalanan rombongan.
Tindakan berani itu menyentuh hati para hadirin — tanpa dipaksa, orang ramai mula menanggalkan gelang, subang, rantai, kerongsang, cincin dan pin baju, lalu meletakkannya ke dalam selendang merah milik Siti Rahmah.
Suasana menjadi semakin mengharukan apabila para hadirin di tingkat atas dewan turut menggugurkan wang kertas dan wang syiling ke arah selendang merah tersebut, memenuhinya sebagai lambang kesungguhan rakyat.
Peristiwa Selendang Merah menjadi antara kisah paling ikonik dalam sejarah negara kerana membuktikan bahawa perjuangan kemerdekaan turut didukung oleh rakyat biasa yang sanggup mengorbankan harta benda demi masa depan tanah air.
Bahagian Kedua
Proses Pilihan Raya Majlis Perundangan Persekutuan 1955
Lapan peringkat dijalankan mengikut tarikh dan syarat yang ditetapkan.
Pada 26 April 1954, Suruhanjaya Penentuan Sempadan Kawasan ditubuhkan dan berjaya membentuk 52 kawasan pilihan raya.
Pada Ogos 1954, Rang Undang-Undang Pilihan Raya diluluskan bagi membolehkan Pilihan Raya Persekutuan dijalankan (lihat Bahagian Pertama).
Pendaftaran bermula 18 Oktober 1954 di seluruh Tanah Melayu, dan 29 Oktober 1954 di Terengganu.
Syarat menjadi pengundi:
warganegara Persekutuan Tanah Melayu berumur 21 tahun ke atas
tinggal di Persekutuan Tanah Melayu selama 6 bulan terdahulu Syarat menjadi calon:
warganegara Persekutuan Tanah Melayu berumur 21 tahun ke atas tinggal di Persekutuan Tanah Melayu selama 12 bulan sebelum hari penamaan calon
berpengetahuan dalam bahasa Melayu dan bahasa Inggeris Bagi memastikan pilihan raya berjalan secara sistematik, T.E. Smith dilantik oleh British untuk menyelia urusan pilihan raya.
Hari penamaan calon diadakan pada 15 Jun 1955.
Tempoh kempen berlangsung selama 45 hari.
Pada 27 Julai 1955, rakyat keluar mengundi untuk memilih wakil mereka.
Selepas tamat pengundian, peti undi dibawa ke pusat pengiraan undi dan proses pengiraan undi dijalankan.
Keputusan pilihan raya diumumkan selepas selesai proses pengiraan undi.
Bahagian Ketiga
Keputusan Pilihan Raya Majlis Perundangan Persekutuan 1955
Pecahan Pengundi Mengikut Kaum Jumlah pengundi berdaftar: 1,280,000 orang.
1,280,000
pengundi
pengundi
Melayu1,078,000 (84.2%)
Cina143,000 (11.2%)
India50,000 (3.9%)
Lain-lain9,000 (0.7%)
Jelas menunjukkan bahawa orang Melayu merupakan majoriti pengundi dalam Pilihan Raya Umum 1955.
Agihan Kerusi Mengikut Negeri Sebanyak 52 kerusi dipertandingkan di seluruh Persekutuan Tanah Melayu:
Negeri Perak mempunyai jumlah kerusi paling banyak, manakala Perlis hanya mempunyai 1 kerusi.
Keputusan Mengikut PartiPeratusan undi setiap parti:
Sentuh setiap parti untuk lihat pecahan penuh keputusan (bilangan calon, kerusi, undi).
52 calon 51 kerusi dimenangi 818,013 undi (79.6%) 30 calon 0 kerusi 78,909 undi (7.6%) 11 calon 1 kerusi 40,667 undi (3.9%) 9 calon 0 kerusi 20,997 undi (2.0%) 3 calon 0 kerusi 5,433 undi (0.5%) 2 calon 0 kerusi 1,081 undi (0.1%) 4 calon 0 kerusi 4,786 undi (0.4%) 18 calon 0 kerusi 31,642 undi (3.0%) Daripada 52 kerusi yang dipertandingkan, Parti Perikatan memenangi 51 kerusi manakala PAS memenangi 1 kerusi — kemenangan besar ini membuktikan bahawa rakyat memberikan sokongan padu kepada kerjasama antara kaum yang dibawa oleh Parti Perikatan.
Bahagian Keempat
Pilihan Raya Awal di Sarawak dan Sabah
Kuching Municipal Council (KMC) · 1956 Pada 1956, pilihan raya tempatan pertama diadakan di Sarawak sebagai persediaan ke arah berkerajaan sendiri; Kuching dibahagikan kepada 9 kawasan (ward).
Selepas pilihan raya, William Tan dipilih sebagai Pengerusi pertama KMC dan Ong Kee Hui sebagai Timbalan Pengerusi.
Sibu Urban District Council (SUDC) · 1957 Pada 1957, pilihan raya turut diadakan bagi Sibu, yang turut dibahagikan kepada 9 kawasan (ward).
Selepas pilihan raya, Ting Chew Huat dipilih sebagai Pengerusi SUDC dan John Loo Ling Chong sebagai Timbalan Pengerusi.
Pilihan raya ini mendapat sambutan baik daripada rakyat pelbagai kaum kerana mereka dapat memilih wakil sendiri dalam kerajaan tempatan.
Pilihan Raya Awal di Sabah · 1962 Pada 16 Disember 1962, pilihan raya kerajaan tempatan pertama diadakan di Sabah di bawah Local Government Elections Ordinance, melibatkan 118 kawasan (ward); Setiausaha Kolonial bagi Kerajaan Tempatan bertindak sebagai Penguasa Pilihan Raya.
Seramai 202 calon bertanding, dan 53 kawasan menang tanpa bertanding.
Pembahagian kerusi Majlis Undangan Borneo Utara (Majlis Kebangsaan Perikatan Sabah): USNO 8 kerusi, UNKO 5 kerusi, BUNAP 4 kerusi, UNPMP 1 kerusi.
Enam Peringkat Pilihan Raya di Malaysia Pilihan raya umum atau pilihan raya kecil di Malaysia melalui 6 peringkat utama:
Pengeluaran Writ Penamaan Calon
Kempen Pilihan Raya Pengundian Penjumlahan Rasmi Undi Pengumuman Keputusan Pilihan Raya KesimpulanKemenangan besar Parti Perikatan dalam Pilihan Raya Umum 1955 membuktikan rakyat bersedia mentadbir negara secara demokratik.
Pilihan Raya Umum 1955 mencatatkan beberapa pencapaian penting:
Parti Perikatan menang 51 drpd 52 kerusi
pilihan raya turut diadakan di Sarawak dan Sabah langkah penting ke arah berkerajaan sendiri Pilihan Raya Umum 1955 merupakan pilihan raya umum pertama yang membuka jalan kepada pembentukan kerajaan sendiri di Persekutuan Tanah Melayu.
Kemenangan besar Parti Perikatan membuktikan bahawa rakyat menyokong kerjasama antara kaum, sekali gus meyakinkan British bahawa Tanah Melayu mampu ditadbir oleh pemimpin tempatan.
Di Sarawak dan Sabah, pilihan raya tempatan turut menjadi latihan penting ke arah pemerintahan sendiri serta penyertaan rakyat dalam sistem demokrasi.
Pilihan Raya Umum 1955 bukan sekadar memilih wakil rakyat, tetapi menjadi bukti bahawa rakyat Tanah Melayu telah bersedia memikul tanggungjawab mentadbir negara secara demokratik.