Bab 4 · Era Peralihan Kuasa British di Negara Kita

Subtopik 4.2

Gagasan Malayan Union

Subtopik ini menerangkan maksud Malayan Union, sebab British memperkenalkannya di Tanah Melayu, ciri-ciri utama perlembagaannya, serta cara British mendapatkan persetujuan Raja-raja Melayu.

Warna kata kunci

Tokoh / Pemimpin Masa / Tarikh Tempat / Negeri Pentadbiran / Dasar Pertubuhan / Gerakan Istilah Penting

Kembali ke Bab 4 Mula baca

Ringkasan 4.2

Malayan Union diperkenalkan oleh British di Tanah Melayu untuk menggantikan British Military Administration (BMA).

Gagasan ini boleh difahami melalui dua bahagian utama, iaitu latar belakang dan ciri-ciri Malayan Union serta cara British mendapatkan tandatangan Sultan.

Malayan Union mengurangkan kuasa Raja-raja Melayu dan meletakkan Tanah Melayu di bawah kawalan British yang lebih langsung.

British memperoleh persetujuan Raja-raja Melayu melalui H.C. Willan dan Sir Harold MacMichael dengan desakan, tekanan dan paksaan politik.

Soalan Utama

Apakah Malayan Union, mengapakah British memperkenalkannya, dan bagaimanakah British mendapatkan persetujuan Raja-raja Melayu?

Malayan Union diperkenalkan oleh British di Tanah Melayu untuk menggantikan British Military Administration (BMA). British berharap sistem ini dapat melicinkan pentadbiran, meningkatkan pelaburan ekonomi, mengukuhkan pertahanan dan mengekalkan orang asing sebagai tenaga kerja.

Namun, gagasan ini sebenarnya mengurangkan kuasa Raja-raja Melayu dan mengubah kedudukan Tanah Melayu di bawah British.

Fokus 4.2

Latar Belakang Malayan Union

Ciri-ciri Malayan Union

Cara British Mendapatkan Persetujuan Sultan

Bahagian Pertama

Latar Belakang dan Ciri-ciri Malayan Union

Latar Belakang

British menubuhkan satu badan khas untuk merangka bentuk pentadbiran baharu di Tanah Melayu.

Badan ini dikenali sebagai:

Unit Perancang Tanah Melayu

Diketuai oleh:

Mejar Jeneral Ralph Hone

Tujuannya ialah merangka pentadbiran baharu yang dinamakan:

Malayan Union

British berharap Malayan Union dapat:

Melicinkan pentadbiran

Meningkatkan pelaburan ekonomi

Mengukuhkan pertahanan

Mengekalkan orang asing sebagai tenaga kerja

Namun, gagasan ini sebenarnya mengurangkan kuasa Raja-raja Melayu dan mengubah kedudukan Tanah Melayu di bawah British.

Bahagian Kedua

Kronologi Awal Gagasan Malayan Union

Berikut perkembangan penting mengikut peringkat.

Februari 1943

Unit Perancang Tanah Melayu ditubuhkan di London.

25 April 1945

Persatuan Pelajar Melayu Britain menghantar memorandum kepada British.

Mereka membantah pemberian kewarganegaraan berdasarkan prinsip jus soli.

Selepas itu

Tan Cheng Lock dan Persatuan Cina Seberang Laut turut menghantar memorandum kepada British tentang masa depan Tanah Melayu.

10 Oktober 1945

George Henry Hall, Setiausaha Tanah Jajahan British, membentangkan rancangan Malayan Union di Parlimen British.

22 Januari 1946

Kandungan Malayan Union diluluskan oleh Parlimen British di London.

1 April 1946

Malayan Union dilaksanakan di Tanah Melayu.

Kertas Putih 6724

Rancangan Malayan Union diisytiharkan dalam Warta Kerajaan dan dikenali sebagai:

Kertas Putih 6724

Dokumen ini menyatakan bahawa British akan:

Mengambil alih pemerintahan Tanah Melayu

Menubuhkan pentadbiran berpusat di bawah jajahan British

Kertas Putih 6724 mengandungi 13 perkara utama, antaranya:

Konsep kesatuan

Bentuk pentadbiran

Sistem perundangan

Kedudukan Raja-raja Melayu

Syarat kewarganegaraan

Kedudukan agama Islam

Glosari

Jus soli

Jus soli ialah syarat kewarganegaraan berdasarkan tempat lahir.

Ciri-ciri Perlembagaan Malayan Union

Ciri-ciri utama Malayan Union dapat dilihat melalui dua aspek:

Sistem pentadbiran

Kewarganegaraan

Bahagian Ketiga

Sistem Pentadbiran Malayan Union

Negeri-negeri berikut disatukan menjadi satu unit pentadbiran:

Negeri-negeri Melayu Bersekutu

Negeri-negeri Melayu Tidak Bersekutu

Negeri-negeri Selat

Singapura dikecualikan.

Sultan hanya menjadi ahli Majlis Raja-Raja.

Peranan mereka dihadkan kepada:

Hal agama Islam

Adat istiadat Melayu

Kuasa politik Raja-raja Melayu dikurangkan dengan ketara.

Malayan Union diketuai oleh Gabenor British.

Gabenor ini dilantik oleh Raja England.

Di bawah Gabenor, British menubuhkan:

Majlis Eksekutif

Majlis Perundangan Malayan Union

Kedua-dua majlis ini berada di bawah kawalan Gabenor British.

Bahagian Keempat

Kewarganegaraan Malayan Union

Kewarganegaraan Malayan Union berasaskan:

Prinsip jus soli

Ini bermaksud:

Sesiapa yang lahir di Tanah Melayu dan Singapura diiktiraf sebagai warganegara.

Selain itu, kewarganegaraan juga diberikan kepada:

Mereka yang berumur 18 tahun ke atas

Bermastautin selama 10 hingga 15 tahun

Mereka yang berumur di bawah 18 tahun juga layak mendapat kewarganegaraan jika:

Ibu bapa mereka ialah warganegara

Syarat ini dianggap longgar dan menimbulkan kebimbangan orang Melayu.

Bahagian Kelima

British Mendapatkan Tandatangan Sultan

British perlu mendapatkan persetujuan Raja-raja Melayu bagi melaksanakan Malayan Union.

Untuk tujuan ini, British menggunakan dua tokoh utama:

H.C. Willan

Sir Harold MacMichael

H.C. Willan Merintis Jalan

British menghantar H.C. Willan, Timbalan Ketua Pegawai Hal Ehwal Awam Malaya.

Tugasnya ialah meninjau sokongan Raja-raja Melayu terhadap British dan membuka jalan sebelum ketibaan MacMichael.

8 September 1945 – 29 September 1945

Dalam tempoh ini, Willan menghadap Raja-raja Melayu secara berperingkat.

Lawatan H.C. Willan

Sultan pertama yang ditemui ialah:

Sultan Johor

Selepas itu, Willan turut menghadap:

Sultan Selangor

Sultan Kedah

Raja Perlis

Sultan Perak

Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan

Sultan Pahang

Sultan Kelantan

Sultan Terengganu

Dalam laporannya, Willan menyatakan keyakinan bahawa Raja-raja Melayu akan menyokong British dan menandatangani perjanjian Malayan Union.

Lawatan Willan ini memudahkan tugas MacMichael.

Misi Sir Harold MacMichael

Pada 11 Oktober 1945, Sir Harold MacMichael, wakil kerajaan British, tiba di Port Swettenham, Selangor menaiki kapal Royalist.

Beliau ditemani oleh A.T. Newboult sebagai jurubahasa.

Walaupun Willan telah merintis jalan, MacMichael tetap menghadapi tentangan daripada Raja-raja Melayu.

MacMichael menggunakan:

Desakan

Tekanan

Paksaan politik

Dalam tempoh kira-kira dua bulan, MacMichael berjaya memperoleh tandatangan persetujuan daripada kesemua sembilan Raja Melayu.

Bahagian Keenam

Kronologi Tandatangan Sultan

Klik setiap negeri untuk melihat butiran peristiwa.

Johor

18 Oktober 1945 → MacMichael menghadap Sultan Ibrahim ibni Almarhum Sultan Abu Bakar.

20 Oktober 1945 → Sultan Johor menurunkan tandatangan.

Selangor

24 Oktober 1945 → Sultan Hisamuddin Alam Shah ibni Almarhum Sultan Alauddin Sulaiman Shah menurunkan tandatangan.

Pahang

31 Oktober 1945 → MacMichael menghadap Sultan Abu Bakar Ri'ayatuddin Al-Mu'adzam Shah.

2 November 1945 → Baginda terpaksa menurunkan tandatangan.

Negeri Sembilan

14 November 1945 → Yang di-Pertuan Besar Tuanku Abdul Rahman bersama empat orang Undang terpaksa menurunkan tandatangan selepas didesak oleh MacMichael.

Perak

22 November 1945 → Sultan Abdul Aziz Almustasim Billah Shah menurunkan tandatangan selepas cuba melengah-lengahkan masa.

Kedah

29 November 1945 → MacMichael menghadap Sultan Badlishah.

Berlaku perdebatan dan baginda bertegas enggan menandatangani perjanjian.

2 Disember 1945 → MacMichael berjaya mendapatkan tandatangan baginda.

Perlis

4 Disember 1945 → Raja Perlis, Tuanku Syed Putra Jamalullail, menurunkan tandatangan selepas didesak oleh MacMichael.

Kelantan

15 Disember 1945 → MacMichael menghadap Sultan Ibrahim ibni Almarhum Sultan Muhammad IV.

MacMichael mengugut untuk tidak mengiktiraf Raja-raja Melayu yang enggan menandatangani.

17 Disember 1945 → Sultan Kelantan bersetuju menandatangani perjanjian.

Terengganu

MacMichael kemudian menghadap Sultan Ismail Nasiruddin Shah ibni Almarhum Sultan Zainal Abidin.

Pada awalnya baginda enggan menandatangani kerana bertentangan dengan Undang-Undang Tubuh Negeri Terengganu.

21 Disember 1945 → Baginda akhirnya menurunkan tandatangan.

Kesimpulan

Malayan Union mencetuskan perubahan besar dan kemarahan orang Melayu.

Malayan Union merupakan rancangan British untuk menguasai Tanah Melayu melalui sistem pentadbiran baharu yang lebih berpusat.

Mengurangkan kuasa Raja-raja Melayu

Meletakkan Tanah Melayu di bawah kawalan British yang lebih langsung

Melonggarkan syarat kewarganegaraan melalui prinsip jus soli

British pula mendapatkan persetujuan Raja-raja Melayu melalui:

H.C. Willan

Sir Harold MacMichael

Tekanan, desakan dan paksaan

Cara British memperoleh tandatangan Sultan menimbulkan kemarahan dan bantahan daripada Raja-raja Melayu serta orang Melayu.

Hal ini akhirnya mencetuskan penentangan hebat terhadap Malayan Union.

Kembali: 4.1 Seterusnya: 4.3