Bab 4 · Era Peralihan Kuasa British di Negara Kita

Subtopik 4.7

Reaksi Penduduk Tempatan terhadap Penyerahan Sabah

Subtopik ini menerangkan mengapa penyerahan Sabah kepada British tidak mendapat tentangan besar daripada penduduk tempatan, termasuk pengaruh dasar British dan pertimbangan sosioekonomi masyarakat ketika itu.

Warna kata kunci

Tokoh / Pemimpin Masa / Tarikh Tempat / Negeri Pentadbiran / Dasar Pertubuhan / Gerakan Istilah Penting

Kembali ke Bab 4 Mula baca

Ringkasan 4.7

Penyerahan Sabah kepada British pada 15 Julai 1946 tidak mendapat penentangan besar daripada penduduk tempatan.

Hal ini berlaku kerana British berjaya melemahkan gerakan berpersatuan dan mengehadkan peluang penduduk tempatan dalam pentadbiran.

Pada masa yang sama, ramai penduduk melihat penyerahan itu sebagai peluang untuk memajukan kehidupan dan membangunkan semula Sabah selepas perang.

Walaupun kebangkitan nasionalisme di Sabah berkembang lebih perlahan, pengalaman di bawah British tetap menanam kesedaran politik dalam kalangan penduduk tempatan.

Soalan Utama

Mengapakah penyerahan Sabah kepada British tidak mendapat tentangan hebat daripada penduduk tempatan?

Penyerahan Sabah kepada British pada 15 Julai 1946 tidak mendapat penentangan besar daripada penduduk tempatan kerana British berjaya melemahkan kegiatan berpersatuan, mengehadkan peluang penduduk dalam pentadbiran, dan pada masa yang sama ramai penduduk melihat penyerahan itu sebagai peluang untuk memajukan kehidupan mereka.

Fokus 4.7

Dasar British Menekan Gerakan Nasionalisme

Kepentingan Sosioekonomi Penduduk Tempatan

Kepelbagaian Etnik Masyarakat Sabah

Gambaran Umum

Berbeza dengan Tanah Melayu dan Sarawak, kebangkitan menentang British di Sabah tidak berkembang secara terbuka pada peringkat awal.

Hal ini dipengaruhi oleh:

Dasar British yang menekan gerakan nasionalisme

Keadaan masyarakat yang berbilang etnik

Kepentingan sosioekonomi penduduk tempatan

Bahagian Pertama

Dasar British

British melaksanakan beberapa dasar yang melemahkan kesedaran nasionalisme dan gerakan berpersatuan di Sabah.

Penduduk Sabah terdiri daripada pelbagai kumpulan etnik yang berbeza dari segi:

Bahasa

Budaya

Sistem kepercayaan

Petempatan

Kegiatan ekonomi

Keadaan ini menyukarkan pemimpin tempatan untuk menyatukan semua etnik dalam satu pertubuhan yang kuat.

Walaupun begitu, beberapa pertubuhan tetap ditubuhkan, antaranya:

Persaudaraan Sahabat Pena Sabah (PASPAS)

Persatuan Kebangsaan Melayu di Sabah

Barisan Pemuda Sabah (BARIP)

Parti Kebangsaan Melayu Labuan (PKML)

Antara pemimpin yang terlibat ialah:

Tengku Noordin

Zakaria Gunn

Abu Bakar K. Ahmad

Mandur Mohammad Syarif

Imam Suhaili Yaakub

Seruji Yaakub

Zulkifli Apong Abang Abdul Hadi

Pada peringkat awal, pertubuhan ini ditubuhkan untuk:

Memperbaik keadaan ekonomi bumiputera

Meningkatkan kedudukan politik masyarakat tempatan

Kemudian, pemimpin-pemimpin ini mula:

Membangkitkan kesedaran politik

Menyedarkan masyarakat tentang hak mereka

Meniup semangat nasionalisme dalam kalangan penduduk Sabah

British bimbang perkembangan ini akan menggugat kedudukan mereka di Sabah.

Untuk melemahkan gerakan berpersatuan, British bertindak secara halus dengan:

Menawarkan jawatan kerajaan

Memberikan kenaikan pangkat

Memindahkan pemimpin aktif ke tempat lain

Kesan tindakan ini:

Kegiatan berpersatuan menjadi lemah

Pertubuhan mengalami masalah kewangan

Kekurangan pemimpin yang berkebolehan

Barisan Pemuda Sabah (BARIP)

Pengiran Muhd Yusof Jamil Umar → dihantar berkursus ke SITC

H.M. Salleh → ditawarkan bekerja dengan kerajaan

Mandur Syarif → pulang ke Indonesia

Imam Suhaili Yaakub → berpindah ke Pulau Labuan

Seruji Yaakub → menyertai Khairat Jumaat Muslimin (KJM)

Parti Kebangsaan Melayu Labuan (PKML)

Tengku Noordin → dipindahkan ke Jesselton pada September 1946

Tengku Noordin → kemudian ditawarkan bekerja di Treasury Jesselton sebelum pulang ke Tanah Melayu

Zakaria Gunn → ditukarkan ke Jesselton

Apong Kerahu → ditukarkan dari Tawau ke Sandakan

Tindakan British ini berjaya melemahkan pengaruh pemimpin tempatan secara beransur-ansur.

British juga mengehadkan peluang penduduk tempatan untuk terlibat dalam pentadbiran.

Akibatnya, rakyat Sabah:

Kurang pengalaman dalam pentadbiran moden

Kurang pendedahan kepada sistem birokrasi Barat

Kurang berpeluang memimpin negeri sendiri

Keadaan ini menyebabkan gerakan kebangsaan di Sabah berkembang dengan lebih perlahan.

Bahagian Kedua

Kepentingan Sosioekonomi Penduduk Tempatan

Selain tekanan British, ramai penduduk tempatan tidak menentang penyerahan Sabah kerana mereka melihatnya sebagai peluang untuk memajukan kehidupan.

Mereka beranggapan bahawa penyerahan kepada British dapat:

Membuka ruang dalam pentadbiran

Memajukan bidang perniagaan

Meluaskan jaringan perdagangan

Membangunkan semula Sabah selepas perang

Oleh sebab itu, kebanyakan penduduk tempatan:

Tidak melibatkan diri dalam gerakan menentang penyerahan Sabah

Memilih untuk bekerjasama dengan pentadbiran British

Reaksi ini menunjukkan bahawa pertimbangan ekonomi dan kehidupan harian sangat mempengaruhi sikap masyarakat tempatan ketika itu.

Kesimpulan

Penyerahan Sabah tidak mencetuskan tentangan terbuka yang besar pada peringkat awal.

Penyerahan Sabah kepada British tidak mendapat bantahan besar daripada penduduk tempatan kerana:

British berjaya menekan dan melemahkan gerakan nasionalisme

Peluang penduduk tempatan dalam pentadbiran amat terhad

Ramai penduduk melihat penyerahan itu sebagai peluang untuk membaiki kehidupan

Keadaan ini menyebabkan kebangkitan nasionalisme di Sabah berkembang lebih perlahan berbanding di Tanah Melayu dan Sarawak.

Namun begitu, pengalaman di bawah pemerintahan British tetap menanam kesedaran politik dalam kalangan penduduk tempatan.

Gelombang kebangkitan nasionalisme di Sabah mula berkembang dengan lebih jelas apabila British memperkenalkan langkah ke arah berkerajaan sendiri.

Rumusan Besar Bab 4

Dasar British selepas Perang Dunia Kedua di Tanah Melayu, Sarawak dan Sabah telah mencetuskan reaksi yang berbeza dalam kalangan penduduk tempatan.

Di Tanah Melayu, orang Melayu bangkit menentang Malayan Union secara besar-besaran hingga gagasan itu gagal dilaksanakan.

Di Sarawak, penyerahan kepada British mencetuskan gerakan antipenyerahan yang kuat walaupun akhirnya tidak berjaya.

Di Sabah, penyerahan kepada British tidak mendapat tentangan terbuka yang besar kerana British berjaya melemahkan gerakan berpersatuan dan ramai penduduk lebih menumpukan kepentingan sosioekonomi.

Walaupun reaksi di ketiga-tiga wilayah berbeza, dasar British selepas perang telah menyemarakkan kebangkitan nasionalisme dan meningkatkan kesedaran rakyat untuk membebaskan tanah air daripada penjajahan.

Perkembangan ini menjadi asas penting kepada perjuangan ke arah kemerdekaan negara pada peringkat seterusnya.

Kembali: 4.6 Kembali ke Bab 4