ZymNotes
Nota Sejarah
Bab 5 · Persekutuan Tanah Melayu 1948

Subtopik 5.1

Latar Belakang Penubuhan Persekutuan Tanah Melayu 1948

Subtopik ini menerangkan mengapa Persekutuan Tanah Melayu 1948 diperkenalkan untuk menggantikan Malayan Union 1946 yang ditolak oleh penduduk tempatan, serta peranan Jawatankuasa Kerja dan PUTERA-AMCJA dalam proses tersebut.

Warna kata kunci

Tokoh / Pemimpin Masa / Tarikh Tempat / Negeri Pentadbiran / Perjanjian Pertubuhan / Jawatankuasa Istilah Penting Cadangan / Perlembagaan
Kembali ke Bab 5 Mula baca
Ringkasan 5.1
Persekutuan Tanah Melayu 1948 diperkenalkan untuk menggantikan Malayan Union 1946 yang ditolak oleh penduduk tempatan.
Jawatankuasa Kerja dibentuk untuk merangka asas Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu.
Golongan nasionalis Melayu radikal membantah proses perundingan British yang dianggap tertutup dan tidak demokratik.
Gabungan PUTERA-AMCJA mengemukakan cadangan alternatif yang dikenali sebagai Perlembagaan Rakyat.
Walaupun cadangan ini ditolak oleh British, perjuangan mereka memperlihatkan usaha awal pelbagai golongan rakyat memikirkan bentuk negara merdeka yang lebih adil dan menyeluruh.
Soalan Utama

Mengapakah Persekutuan Tanah Melayu 1948 ditubuhkan, dan apakah peranan Jawatankuasa Kerja serta PUTERA-AMCJA dalam proses tersebut?

Persekutuan Tanah Melayu 1948 diperkenalkan untuk menggantikan Malayan Union 1946 yang ditolak oleh penduduk tempatan.

Bagi tujuan itu, satu Jawatankuasa Kerja dibentuk untuk merangka Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu.

Dalam masa yang sama, golongan nasionalis Melayu radikal dan bukan Melayu turut mengemukakan cadangan alternatif yang dikenali sebagai Perlembagaan Rakyat.

Fokus 5.1
Penubuhan Jawatankuasa Kerja (1946)
Cadangan Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu
Penentangan PUTERA-AMCJA dan Perlembagaan Rakyat
Bahagian Pertama

Penubuhan Jawatankuasa Kerja

25 Julai 1946 → Jawatankuasa Kerja ditubuhkan.
Matlamat penubuhan → membincangkan asas Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948.

Jawatankuasa ini dianggotai oleh tiga kumpulan utama:

wakil Raja-raja Melayu
wakil UMNO
pegawai kanan British
Info

Persekutuan → gabungan beberapa buah negeri di bawah satu unit pentadbiran.

Pentadbiran kerajaan Persekutuan dibahagikan kepada:

kerajaan pusat
kerajaan negeri
1. Dato’ Onn Jaafar
2. Dato’ Abdul Rahman Mohd Yassin
3. Haji Megat Yunus
1. A.T. Newboult – Ketua Setiausaha Malayan Union
2. K.K. O’Connor – Peguam Negara Malayan Union
3. W.D. Godsall – Setiausaha Kewangan
4. Dr. W. Linchan – Ahli MCS (Malayan Civil Service)
5. A. Williams – Ahli MCS
6. D.C. Watherston – Setiausaha
1. Raja Kamaralzaman Raja Ngah Mansur – Raja Kecil Tengah Perak
2. Dato’ Hamzah Abdullah – Orang Kaya Menteri Besar Selangor
3. Haji Mohamad Sheriff Osman – Setiausaha Kerajaan Kedah
4. Dato’ Nik Ahmad Kamil Mahmud – Dato’ Seri Setia Raja Kelantan

Terdapat juga pegawai pemerhati dan penasihat undang-undang dalam Jawatankuasa Kerja, iaitu:

1. Theodore Adams – Penasihat Raja-raja Melayu
2. Roland Braddell – Penasihat Undang-undang UMNO
3. Ralph Hone – Pemerhati dan wakil Gabenor Jeneral
Bahagian Kedua

Cadangan Jawatankuasa Kerja

Jawatankuasa Kerja mula menjalankan tugas pada awal Ogos 1946 hingga pertengahan November 1946.

Jawatankuasa ini mengemukakan beberapa cadangan utama:

menyatukan semua negeri Melayu dalam satu pentadbiran bersama dua buah Negeri-negeri Selat
memulihkan kedudukan dan kedaulatan Raja-raja Melayu
menjaga kedudukan istimewa orang Melayu dan kepentingan sah kaum lain
menubuhkan Dewan Perundangan Negeri bagi setiap negeri
mengenakan syarat kewarganegaraan yang ketat

Cadangan ini menjadi asas penting kepada pembentukan Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948.

Bahagian Ketiga

Gerakan Nasionalis Melayu Radikal

Golongan nasionalis Melayu radikal membidas kerajaan British kerana mengadakan perundingan secara tertutup dengan UMNO.

British juga mengetepikan Parti Kebangsaan Melayu Malaya (PKMM) daripada Jawatankuasa Kerja.

Akibatnya, golongan ini bergabung membentuk Pusat Tenaga Rakyat (PUTERA).

PUTERA terdiri daripada beberapa pertubuhan Melayu, antaranya:

Parti Kebangsaan Melayu Malaya (PKMM) · dipengerusikan oleh Dr. Burhanuddin al-Helmi
Angkatan Pemuda Insaf (API) · diterajui oleh Ahmad Boestamam sebagai presiden
Gerakan Angkatan Muda (GERAM) · diketuai oleh Aziz Ishak dan Abdul Samad Ismail
Hizbul Muslimin · diketuai oleh Abu Bakar al-Baqir
Barisan Tani Malaya (BATAS) · diketuai oleh Musa Ahmad
Angkatan Wanita Sedar (AWAS) · diketuai oleh Shamsiah Fakeh
Bahagian Keempat

Gabungan PUTERA-AMCJA

Golongan bukan Melayu pula menubuhkan All Malaya Council of Joint Action (AMCJA).

Pengerusinya ialah Tan Cheng Lock.

AMCJA berpendapat bahawa British terlalu tunduk kepada tuntutan UMNO dan menganggap penubuhan Jawatankuasa Kerja sebagai tidak demokratik.

AMCJA kemudian bergabung dengan PUTERA.

AMCJA terdiri daripada:

Pan-Malayan Federation of Trade Union (PMFTU) · Setiausahanya ialah Chan Loo
Malayan Democratic Union (MDU) · dipengerusikan oleh John Eber
Malayan Indian Congress (MIC) · diketuai oleh John Thivy sebagai presiden

Gabungan ini menolak Perjanjian Persekutuan kerana:

Jawatankuasa Kerja tidak diwakili oleh semua kaum
tidak mempunyai wakil bukan Melayu
dianggap tidak demokratik
dilihat mengukuhkan British
dianggap bersifat perkauman
Julai 1947 → cadangan perlembagaan yang telah disemak oleh Jawatankuasa Kerja diumumkan kepada awam.

PUTERA-AMCJA menentang cadangan tersebut secara terbuka.

Bahagian Kelima

Sumbangan Nasionalis Melayu Radikal

Golongan nasionalis Melayu radikal telah melaungkan perjuangan kemerdekaan sejak penghujung tahun 1930-an.

Matlamat perjuangan mereka ialah:

membebaskan tanah air daripada penjajahan
menyatukan seluruh Tanah Melayu
enggan berkompromi dengan penjajah untuk mencapai kemerdekaan

Golongan ini juga:

memperjuangkan hak semua kaum dalam sebuah negara
menekankan kebebasan hak bersuara
menuntut kebebasan berhimpun
memperjuangkan kebebasan menerbitkan akhbar

Ahmad Boestamam menerbitkan Suara Rakyat sebagai wadah membuka minda rakyat ke arah idea bebas dan merdeka.

Fahaman kebangsaan yang diperjuangkan oleh golongan ini mudah diterima oleh sebahagian rakyat.

PKMM berjaya menubuhkan cawangan di:

seluruh negeri Perak
Hulu Langat, Selangor
Temerloh, Pahang
Julai 1947 → jumlah keahlian PKMM dianggarkan melebihi 53 ribu orang.

Golongan nasionalis Melayu radikal juga memperjuangkan pembelaan terhadap ketidakadilan.

Mereka berjuang berdasarkan:

prinsip
falsafah perjuangan

Para pejuang ini bukan sahaja menjadi tokoh setempat, malah melangkaui sempadan negeri sehingga digelar tokoh politik nasional.

Petikan Penting

“Bahawa sekalipun kemerdekaan telah dicapai oleh golongan moderate, tetapi sejarah membuktikan bahawa golongan nasionalis radikal juga telah memberikan sumbangan terhadap tercapainya kemerdekaan.”

— Dr. Ismail Abdul Rahman

Ucapan beliau sempena penerimaan Ijazah Kehormat Doktor Undang-Undang di Konvokesyen Universiti Sains Malaysia pada 23 September 1973.

Info

Istilah radikal digunakan oleh British kepada golongan ini kerana:

keberanian mereka menentang British secara terbuka
membangkitkan perasaan anti-British melalui penulisan

Dalam bukunya Testament Politik API, Ahmad Boestamam menegaskan bahawa mereka menentang British kerana British menindas golongan nasionalis Melayu radikal.

Oleh sebab itu, golongan ini terpaksa berhadapan dengan pelbagai bentuk penindasan.

Bahagian Keenam

Cadangan PUTERA-AMCJA dan Perlembagaan Rakyat

PUTERA-AMCJA menentang rangka Perjanjian Persekutuan 1948.

Mereka tidak bersetuju dengan Jawatankuasa Kerja kerana hanya diwakili oleh:

UMNO
Raja-raja Melayu
British

Oleh itu, mereka mencadangkan satu perlembagaan alternatif yang dikenali sebagai Perlembagaan Rakyat.

Cadangan PUTERA meliputi:

kedudukan Bahasa Melayu
pertahanan dan hal ehwal luar negeri
syarat kewarganegaraan Tanah Melayu
bendera dan lagu kebangsaan

Cadangan AMCJA meliputi:

penyatuan Tanah Melayu dengan Singapura
sebuah kerajaan pusat yang kuat
Raja-raja Melayu sebagai Raja Berperlembagaan
kemajuan politik dan ekonomi orang Melayu
adat istiadat dan agama Islam
syarat kewarganegaraan
Akhir Mac 1947 → cadangan PUTERA dan AMCJA digabungkan untuk membentuk Perlembagaan Rakyat.
Julai 1947 → PUTERA-AMCJA mengadakan pertemuan untuk mengemukakan draf Perlembagaan Rakyat.

Antara kandungannya ialah:

Tanah Melayu disatukan dengan Singapura
Penubuhan sebuah Dewan Perundangan Pusat dan majlis-majlis negeri yang dipilih bagi seluruh Tanah Melayu
Kewarganegaraan yang sama bagi semua orang yang menganggap Tanah Melayu sebagai tempat tinggal tetap dan sanggup mencurahkan kesetiaan tanpa berbelah bahagi
Raja-raja Melayu sebagai Raja Berperlembagaan yang bertanggungjawab kepada rakyat dan menerima nasihat melalui Majlis Mesyuarat
Hal ehwal agama Islam dan adat istiadat Melayu diketuai sepenuhnya oleh orang Melayu melalui Majlis Khas
Perhatian khas hendaklah diberikan kepada kemajuan politik dan ekonomi orang Melayu
Bahasa Melayu hendaklah menjadi bahasa kebangsaan dan bahasa rasmi yang tunggal bagi Tanah Melayu
Hal ehwal luar negeri dan pertahanan hendaklah menjadi tanggungjawab bersama kerajaan Tanah Melayu dan kerajaan British
Kewarganegaraan Malaya haruslah dinamakan Melayu
Warna merah dan putih harus dimasukkan sebagai latar belakang bendera kebangsaan Tanah Melayu

British menolak Perlembagaan Rakyat dan menerima Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu yang digubal oleh Jawatankuasa Kerja.

20 September 1947 → PUTERA-AMCJA menganjurkan hartal dan semua peniaga diminta menutup kedai sebagai tanda bantahan.
20 Oktober 1947 → dipilih sebagai Hari Hartal Se-Malaya.

Dengan sokongan Dewan Perniagaan Cina, hartal dilaksanakan di bandar utama di Tanah Melayu.

Info

Hartal → tindakan menutup kedai dan memberhentikan semua kegiatan ekonomi oleh peniaga.

Protes tanpa keganasan ini dilakukan dengan menutup premis seperti:

kilang
kedai
sekolah
pejabat
ladang
Kesimpulan

Penubuhan Persekutuan Tanah Melayu 1948 bermula dengan usaha British menubuhkan Jawatankuasa Kerja bagi menggantikan Malayan Union yang ditolak oleh rakyat.

Namun, Jawatankuasa Kerja tidak diterima oleh golongan nasionalis Melayu radikal dan bukan Melayu kerana:

tidak melibatkan semua pihak
dianggap tidak demokratik
dilihat mengukuhkan kuasa British

Oleh itu, gabungan PUTERA-AMCJA mengemukakan Perlembagaan Rakyat sebagai cadangan alternatif.

Walaupun cadangan ini ditolak oleh British, perjuangan mereka membuktikan bahawa pelbagai golongan rakyat telah mula memikirkan bentuk negara merdeka yang lebih adil, demokratik dan menyeluruh.

Kembali: Bab 5 Seterusnya: 5.2