Bab 7 · Usaha ke Arah Kemerdekaan

Subtopik 7.3

Sistem Ahli

Subtopik ini menerangkan maksud Sistem Ahli, bagaimana sistem ini dibentuk, ciri-ciri utamanya dan kepentingannya sebagai langkah awal melatih penduduk tempatan mentadbir Persekutuan Tanah Melayu ke arah kemerdekaan.

Warna kata kunci

Tokoh / Pemimpin Masa / Tahun Tempat / Negeri Peristiwa / Proses Politik Idea / Dasar Jabatan / Agensi / Majlis Istilah Penting Kemerdekaan / Pilihan Raya / Peralihan

Kembali ke Bab 7 Mula baca

Ringkasan 7.3

Selepas Perang Dunia Kedua, British menjalankan dasar dekolonisasi dengan menyediakan langkah ke arah berkerajaan sendiri secara beransur-ansur.

Kekurangan pegawai tempatan dalam perkhidmatan kerajaan mendorong Dato’ Onn Jaafar meminta lebih banyak peluang pentadbiran diberikan kepada wakil tempatan.

Cadangan ini membawa kepada pembentukan Sistem Ahli, iaitu sistem latihan awal yang membolehkan penduduk tempatan belajar mentadbir kerajaan sebelum kemerdekaan dicapai.

Soalan Utama

Apakah Sistem Ahli dan apakah kepentingannya ke arah kemerdekaan Tanah Melayu?

Sistem Ahli ialah satu sistem yang melatih penduduk tempatan untuk menerajui pentadbiran Persekutuan Tanah Melayu sebelum British memberikan kemerdekaan.

Sistem ini penting kerana memberi pengalaman mentadbir, memupuk perpaduan kaum dan menyediakan asas ke arah berkerajaan sendiri serta kemerdekaan.

Fokus 7.3

Pembentukan Sistem Ahli (1951)

Ciri-ciri Sistem Ahli

Kepentingan Sistem Ahli ke Arah Kemerdekaan

Bahagian Pertama

Pembentukan Sistem Ahli

Sistem Ahli dibentuk sebagai latihan awal kepada penduduk tempatan untuk mentadbir kerajaan sebelum merdeka.

1951

Sir Henry Gurney, Pesuruhjaya Tinggi British, mengumumkan senarai anggota Sistem Ahli

Sistem Ahli merupakan sistem yang:

melatih penduduk tempatan menerajui pentadbiran Persekutuan Tanah Melayu

Beberapa orang anggota Majlis Perundangan Persekutuan (MPP) diberikan tanggungjawab terhadap:

jabatan

agensi kerajaan

Sistem Ahli juga memberikan latihan kepada penduduk tempatan berkaitan:

pentadbiran negeri

sebelum British memberikan kemerdekaan

Sistem Ahli dilaksanakan dari:

April 1951

Jun 1955

Tempoh ini berlaku sebelum:

pilihan raya MPP diadakan pada Julai 1955

Portfolio yang kekal di bawah pentadbiran British

Tiga portfolio kekal di bawah pentadbiran British, iaitu:

Hal Ehwal Ekonomi

Perindustrian dan Perhubungan Sosial

Perumahan dan Kerja Raya

Rombakan Sistem Ahli 1954

1954

berlaku rombakan dalam Sistem Ahli

Beberapa portfolio baharu diwujudkan dan dijawat oleh:

warganegara Persekutuan Tanah Melayu

yang menjadi anggota MPP

Dato’ Onn Jaafar

Ahli Hal Ehwal Dalam Negeri

E.E.C. Thuraisingham

Ahli Pelajaran

Lee Tiang Keng

Ahli Kesihatan

Tunku Yaacob ibni Almarhum Sultan Abdul Hamid Halim Shah

Ahli Pertanian dan Perhutanan

Dato’ Mahmud Mat

Ahli Tanah, Lombong dan Perhubungan

Dato’ Nik Ahmad Kamil

Ahli Kerajaan Tempatan, Perumahan dan Perancang Bandar (1954)

H.S. Lee

Ahli Pengangkutan (1954)

Dr. Ismail Abdul Rahman

Ahli Hasil Bumi (1954)

Dato’ Onn Jaafar bertanggungjawab menjaga:

hal ehwal imigran

penyiaran dan pencetakan

hubungan negeri Melayu dengan Negeri-negeri Selat

hal ehwal menunaikan haji

pendaftaran kerakyatan

perkahwinan

kematian

Selain itu, agensi berikut juga berada di bawah tanggungjawab beliau:

Lembaga Pembangunan Industri Desa (RIDA)

Jabatan Pilihan Raya

Jabatan Rupa Bangsa Nasional

Bahagian Kedua

Ciri-ciri Sistem Ahli

Sistem Ahli mempunyai beberapa ciri utama yang menunjukkan ia merupakan latihan awal ke arah pemerintahan sendiri.

Ciri-ciri utama Sistem Ahli ialah:

Ahli bertaraf “Menteri” dan bertanggungjawab menjaga portfolio yang mengandungi jabatan dan agensi kerajaan

Ahli dilantik oleh Pesuruhjaya Tinggi British dengan persetujuan Majlis Raja-Raja

Ahli bertanggungjawab mencadangkan undang-undang yang berkaitan dengan jabatannya untuk dibentangkan dalam MPP

Ahli diletakkan di bawah kuasa Pesuruhjaya Tinggi

Sistem ini berbentuk kabinet bayangan yang terdiri daripada beberapa pegawai tadbir dan tokoh masyarakat

Bahagian Ketiga

Kepentingan Sistem Ahli ke Arah Kemerdekaan

Sistem Ahli menjadi langkah penting dalam menyediakan penduduk tempatan untuk menerima pemerintahan sendiri.

Sistem Ahli penting ke arah kemerdekaan kerana:

menyediakan asas penting untuk melatih orang tempatan ke arah berkerajaan sendiri

memberikan pendedahan kepada penduduk tempatan untuk belajar mentadbir dan menerajui kerajaan menjelang kemerdekaan

memupuk perpaduan kaum kerana ahlinya terdiri daripada gabungan pemimpin pelbagai kaum

memastikan kemerdekaan yang diperoleh mendapat sokongan seluruh penduduk Persekutuan Tanah Melayu

Kesimpulan

Sistem Ahli memberikan pendedahan yang baik kepada penduduk tempatan untuk:

mentadbir kerajaan

menerajui pentadbiran negara

Sistem ini juga selaras dengan dasar British yang menyediakan tempoh peralihan pentadbiran sebelum kemerdekaan.

Oleh itu, Sistem Ahli menjadi satu langkah penting dalam menyediakan pemimpin tempatan yang berpengalaman, memperkukuh perpaduan kaum dan membuka jalan ke arah kemerdekaan negara.

Kembali: 7.2 Seterusnya: 7.4