Tokoh / Pemimpin
Masa / Tarikh
Tempat / Negeri
Pertubuhan / Parti
Kerajaan / Entiti Politik
Perjanjian / Dokumen
Istilah / Konsep
Bab 9 · Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957
Subtopik 9.3
Langkah Penggubalan Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu yang Merdeka
Subtopik ini menerangkan langkah penggubalan Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu selepas penubuhan Suruhanjaya Reid — penerimaan 131 memorandum, penyediaan draf, reaksi pelbagai parti, rundingan semula di London, perkenan Majlis Raja-Raja, pembentangan di Majlis Perundangan Persekutuan, sehingga diluluskan pada 27 Ogos 1957 dan berkuat kuasa pada 31 Ogos 1957.
Ringkasan 9.3
Selepas penubuhan Suruhanjaya Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu (Suruhanjaya Reid), beberapa langkah diambil untuk menggubal Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu yang merdeka.
Proses ini melibatkan penerimaan memorandum, penyediaan draf perlembagaan, rundingan semula di London serta kelulusan pada 27 Ogos 1957 sebelum berkuat kuasa pada 31 Ogos 1957.
Penggubalan perlembagaan membuktikan bahawa permuafakatan dan toleransi antara Raja-raja Melayu, parti politik dan pelbagai kaum menjadi asas pembentukan negara merdeka.
Soalan UtamaBagaimanakah Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu dibentuk melalui permuafakatan?
Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu digubal melalui proses yang melibatkan Raja-raja Melayu, parti politik dan pelbagai lapisan masyarakat. Setiap cadangan diteliti dan dipersetujui melalui rundingan sebelum diluluskan sebagai perlembagaan negara merdeka.
Fokus 9.3Langkah Penggubalan Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu yang Merdeka dapat difahami melalui tujuh bahagian utama:
Penerimaan Memorandum 
Draf Perlembagaan 
Reaksi terhadap Draf 
Rundingan Semula di London 
Perkenan Majlis Raja-Raja 
Pembentangan di Majlis Perundangan Persekutuan 
Kelulusan Perlembagaan 
Bahagian Pertama
Penerimaan Memorandum
Suruhanjaya Reid menerima sebanyak 131 memorandum bertulis daripada pelbagai pihak.
Memorandum diterima daripada:
Raja-raja Melayu parti politik
badan awam
orang perseorangan Memorandum tersebut menyentuh perkara berkaitan:
corak pentadbiran
kewarganegaraan kedudukan istimewa orang Melayu
bahasa
pendidikan Raja-raja Melayu mengemukakan memorandum sendiri. Memorandum tersebut mencadangkan:
Persekutuan Tanah Melayu mempunyai seorang Ketua Negara yang dikenali sebagai Yang di-Pertuan Agong.
Yang di-Pertuan Agong dipilih oleh Raja-raja Melayu berdasarkan kekananan.
Tempoh jawatan Yang di-Pertuan Agong ialah lima tahun.
Yang di-Pertuan Agong boleh meletakkan jawatan dengan persetujuan Majlis Raja-Raja.
Raja-raja Melayu melindungi kedudukan istimewa orang Melayu serta kepentingan sah kaum lain.
A. Soal Kewarganegaraan
Parti Perikatan mengemukakan memorandum Testament Amanah Politik Perikatan.
Berlaku perbezaan pandangan mengenai prinsip jus soli dalam Parti Perikatan.
Sebahagian ahli UMNO menolak pemberian kewarganegaraan secara jus soli.
Dewan Perniagaan Melayu mahu syarat kewarganegaraan diperketatkan.
Persatuan Dewan Perniagaan Cina Se-Malaya mencadangkan kewarganegaraan berdasarkan kelahiran.
Masyarakat India meminta kedudukan kewarganegaraan mereka diberikan perhatian.
Masyarakat Serani mahu hak mereka dikekalkan.
B. Bahasa dan Pendidikan
MCA mencadangkan:
sekolah aliran Inggeris diteruskan sekolah vernakular diteruskan
semua sekolah kebangsaan mempelajari empat bahasa:
Bahasa Melayu Bahasa Inggeris Bahasa Cina Bahasa TamilBahagian Kedua
Draf Perlembagaan Dikeluarkan
Suruhanjaya Reid mengeluarkan draf perlembagaan. Draf tersebut mengandungi perkara berikut:
Sistem Kerajaan Persekutuan diteruskan dengan negeri mempunyai kuasa tertentu Sistem kewarganegaraan berasaskan jus soli diberikan kepada semua yang lahir di Tanah Melayu Kedudukan istimewa orang Melayu dikekalkan Raja-raja Melayu diterima sebagai Raja Berperlembagaan Seorang Yang di-Pertuan Agong dipilih bagi Persekutuan Tanah Melayu Sebuah Parlimen dengan dua dewan diwujudkan Dua dewan tersebut ialah:
Dewan Negara Dewan RakyatBahagian Ketiga
Reaksi terhadap Draf
Pelbagai pihak memberikan reaksi terhadap draf perlembagaan.
Sebahagian ahli UMNO tidak bersetuju dengan konsep jus soli.
Mereka bimbang kedudukan istimewa orang Melayu terjejas.
Agama Islam hendaklah diiktiraf sebagai agama rasmi.
Bahasa Melayu dijadikan bahasa rasmi.
PAS mengkritik isu kewarganegaraan.
PAS berpendapat isu tersebut tidak menjaga kepentingan orang Melayu.
PAS mahu agama Islam dijadikan asas pemerintahan negara.
PAS menuntut Bahasa Melayu dijadikan bahasa rasmi.
Dato' Onn Jaafar menolak syarat kewarganegaraan yang dianggap terlalu longgar.
4–7 Mei 1957, Parti Negara, PAS dan Parti Rakyat mengadakan kongres untuk membincangkan draf perlembagaan.
Sebahagian pertubuhan masyarakat Cina mahu Bahasa Mandarin dijadikan bahasa kebangsaan.
MIC mahu syarat kewarganegaraan dan penggunaan Bahasa Tamil diberikan perhatian.
Bahagian Keempat
Rundingan Semula di London
9 Mei 1957, Tunku Abdul Rahman, Dato' Abdul Razak Hussein, Ong Yoke Lin dan V.T. Sambanthan berlepas ke London.
Rundingan diadakan bagi membincangkan:
isu kewarganegaraan beberapa perkara yang masih belum dimuktamadkan
Beberapa pindaan dibuat terhadap draf perlembagaan.
Bahagian Kelima
Perkenan Majlis Raja-Raja
Hasil pindaan draf perlembagaan dipersembahkan kepada Majlis Raja-Raja.
Draf tersebut dibincangkan bagi mendapatkan perkenan.
Bahagian Keenam
Pembentangan di Majlis Perundangan Persekutuan
Draf Perlembagaan Persekutuan dibentangkan di Majlis Perundangan Persekutuan.
Perbahasan berlangsung pada 10 Julai 1957 hingga 11 Julai 1957.
Bahagian Ketujuh
Kelulusan Perlembagaan
Draf perlembagaan diluluskan oleh Parlimen British di London.
Draf tersebut diluluskan oleh Majlis Perundangan Persekutuan pada 27 Ogos 1957.
Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957 mula berkuat kuasa secara rasmi pada 31 Ogos 1957.
KesimpulanSemangat permuafakatan dan toleransi pelbagai pihak menjadi asas penting kepada Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957.
Penggubalan Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu berjaya dilaksanakan melalui rundingan, tolak ansur dan persetujuan pelbagai pihak sebelum negara mencapai kemerdekaan:
131 memorandum Majlis Raja-Raja Majlis Perundangan Persekutuan 31 Ogos 1957 Proses ini membuktikan bahawa semangat permuafakatan dan toleransi antara pelbagai pihak menjadi asas penting kepada pembentukan Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957 yang menjadi tunjang pemerintahan negara.